دلایل و علائم و درمان شوک آنافیلاکتیک یا حساسیت

دی ۹, ۱۳۹۵ 60 2 بدون دیدگاه

توضیحات

شوک آنافیلاکتیک یا همان آنافیلاکسی عبارتیه که اغلب مردم باهاش آشنایی دارن. یک واکنش حساسیتی که به قدری جدیه که موجب شوکه شدن بدن میشه. شوک به حالتی گفته میشه که آب بافت ها کاهش پیدا می کنه، یا به عبارت دیگه اکسیژن بافت ها کاهش پیدا می کنه. دلایل زیادی می تونن باعث واکنش آلرژیکی بشن مثل نیش زنبور، بادام زمینی یا دیگر غذاها، گرده افشانی و همینطور بعضی داروها. بعضی حساسیت ها خیلی ملایم و فصلی هستن مثل زکام بهاری، یا به حدی جدی هستن که باعث شوک میشن. قبل از اینکه دلیل و چگونگی شوکه شدن رو توضیح بدم باید بگم که ۲ نوع آنافیلاکسی داریم : ۱- مربوط به سیستم ایمنی بدن و ۲- نامربوط به سیستم ایمنی بدن. نوع اول از همه حساسیت ها معمول تره. به گذر زمان تشدید پیدا می کنه و از نیش زنبور یا خوردن یک غذای خاص به وجود میاد. ماده ای که باعث ایجاد حساسیت میشه آلرژن نام داره چون واکنش آلرژیکی رو شروع می کنه. آلرژن به محض ورود به بدن با سلول های B ارتباط برقرار می کنه. وظیفه این سلول ها تولید پادتن در بدنه. پادتن ها پروتئین های Y شکلی هستن که برای برقراری ارتباط با مواد جامد ساخته میشن، پس تو این مورد به سراغ آلرژن ها میرن. پادتن هایی که در پاسخ به مواد آلرژن ساخته می شن IgE نام دارن، یک ماده پروتئینی سیستم ایمنی که در دسته E قرار می گیره. این پادتن ها با سلول های دکلی ارتباط برقرار می کنن به این معنی که این سلول ها میانجی های سیستم ایمنی بدن هستن. به محض ساخته شدن پادتن ها، روی سلول های دکلی قرار می گیرن. این اتفاقات به محض قرار گرفتن فرد در معرض آلرژن رخ میده، به این اتفاق حساس شده میگن یعنی سیستم ایمنی در مقابل آلرژن حساس میشه. پس دفعه بعدی که آلرژن وارد بدن میشه روی پادتن ها قرار می گیره و باعث فعال شدن سلول های دکلی میشه که اتفاقات متعددی رو به دنبال داره. اول اینکه این سلول ها مولکول های ایمنی تولید می کنه که برای ارتباطات سلولی مفیده. از طریق این مولکول ها سلول های دکلی از باقی سلول های سفید می خواد که به اون بپیوندن. این چرخه ورود و خروج سلول های سفید به قدری ادامه پیدا می کنه که به صورت سیکل درمیاد. فعال شدن سلول های سفید و سلول های ایمنی باعث آزاد شدن مولکول دیگه ای میشه به نام هیستامین. کار این مولکول متورم کردن رگ های خونیه. خطوط نقطه چین اندازه رگ قبل از تورم، و خطوط ممتد اندازه اون رو بعد از تورم نشون میده. این اتفاق تو همه رگ های بدن می افته و فشار خون رو به شدت کاهش میده. عملکرد گردش خون بدن بیمار کم میشه، جریان اکسیژن تو بدن کاهش پیدا می کنه. به این دلیله که بدن دچار شوک میشه. همچنین تورم رگ ها باعث از دست رفتن مایعات خونی میشه که در نتیجه به همه جای بدن سرایت پیدا می کنه. پس بیمار افت شدید فشار خون و تورم شدید رگ های خونی رو تجربه می کنه. نوع دوم آنافیلاکسی هم مثل نوع اول می مونه اما تو قسمت آسیب شناسی یک مقدار تفاوت دارن. به جای فعال شدن سلول های دکلی توسط پادتن ها، خود ماده آلرژن مستقیم به این سلول ها حمله می کنه. پس آزادسازی هیستامین و مولکولی مثل قبل رخ میده. ولی چرخه ورود و خروج سلول های سفید و تورم رگ ها یک مقداری شدیدتر هستن. علائم شوک آنافیلاکتیک چیه؟ علائم این شوک بستگی به عملکرد هیستامین ها داره. بیمار دچار افت شدید فشار خون میشه. به دلیل تورم رگ خونی، خون زیر پوست جمع میشه در نتیجه پوست بیمار قرمز میشه. تورم بدن در نتیجه خروج مایعات از رگ خونی، و خارش که باز هم در اثر آزادسازی هیستامینه. علائم دیگه ای مثل آبریزش بینی هم ممکنه که در اثر تورم مجاری بینی رخ میده. اما نشونه ای که می خوام توضیح بدم در ریه ها اتافق می افته. یکی از مهم ترین علائم هیستامین اسپاسم برونشیت هست، گرفتگی مجاری اصلی تنفسی که به ریه ها وارد میشن و در نتیجه تنفس بیمار رو سخت می کنه. از طرف دیگه گلوی فرد هم متورم میشه و راه تنفس رو بند میاره. در این حالت بیمار به هیچ چیزی واکنش نشون نمیده و در نتیجه دچار افت فشار خون میشه. تو این موقعیت چیکار می کنید؟ آزمایش می گیرید؟ البته که نه. پایین بودن فشار خون به شما میگه که باید بلافاصله دست به کار بشید. سریعا درمان رو شروع می کنید که یک فرمول ساده داره : مجاری تنفسی، تنفس و گردش خون. ابتدا باید حجم زیادی اکسیژن وارد ریه های بیمار بکنید، دهان بیمار رو با ماسک می پوشونید تا اکسیژن خارج نشه و با فشار داخل ریه ها برگرده. این مهم ترین کاریه که برای بیمار دچار شوک آنافلاکتیکی باید بکنید. قدم دوم ثابت نگه داشتن فشار خونه، این کار با دارویی به نام اپینفرین انجام میشه. اولین کاری که این دارو می کنه برگردوندن اندازه رگ خونی به حالت عادیه. دقیقا برعکس کاری که هیستامین با رگ خونی می کنه. همچنین باعث تورم برونشیت میشه و راه ورود هوا به ریه ها رو باز می کنه. مایعات IV هم حجم فضلی عروقی رو زیاد کرده و به فشار خون کمک می کنه. می تونید آنتی هیستامین هم تجویز کنید که به صورت مستقیم عملکرد هیستامین ها رو لغو می کنه. اما ۲ داروی اولی به فشار خون و باز شدن مجاری تنفسی کمک می کنن و همچنان مهم ترین عملیات درمان بیمار مربوطه هستن.

پزشکی